Wintercruises winnen terrein in Europa. Waar cruiseschepen Europa traditioneel aan het einde van het zomerseizoen grotendeels verlieten voor warmere bestemmingen, houden steeds meer rederijen ook tijdens de wintermaanden heel wat schepen in Europa. Zowel Noord-Europa als Zuid-Europa profiteert daarvan, met een groeiend aanbod tijdens de koudere maanden.
Volgens CLIA (Cruise Lines International Association) was Europa lange tijd voornamelijk een cruisemarkt van drie seizoenen. In het najaar vertrokken heel wat schepen richting warmere vaargebieden om pas in het voorjaar terug te keren.
Dat patroon is geleidelijk aan het veranderen. Rederijen breiden hun aanbod buiten het klassieke zomerseizoen uit, onder meer omdat reizigers drukke vakantieperiodes vaker willen vermijden en bestemmingen op een andere manier willen beleven.
Die ontwikkeling krijgt deze winter een extra impuls door de situatie in het Midden-Oosten. De aanhoudende onzekerheid in de regio heeft verschillende cruisemaatschappijen ertoe aangezet hun geplande programma’s in de Arabische Golf te schrappen en schepen elders in te zetten. Een deel van die capaciteit blijft daardoor in Europa. Inmiddels hebben zowat alle rederijen die reguliere cruises in de Arabische Golf planden hun programma’s daar voor zowel winter 2026/2027 als 2027/2028 geschrapt. Onder meer TUI Cruises, MSC Cruises, AIDA Cruises, Costa Cruises en Explora Journeys pasten hun programma’s aan.
TUI Cruises annuleerde bijvoorbeeld het geplande seizoen van Mein Schiff Flow in de Arabische Golf en verplaatste het schip naar Noord-Europa.
AIDA Cruises schrapte de geplande Oriënt-cruises met AIDAprima en stelde vervolgens een nieuw winterprogramma samen vanuit Kiel en naar de Canarische Eilanden. Ook Explora Journeys hield Explora II in Europa, terwijl Celestyal zijn geplande capaciteit in de Golf verving door langere programma’s in het westelijke en oostelijke Middellandse Zeegebied.
De groei van het Europese winteraanbod wordt zo momenteel door twee ontwikkelingen gevoed: enerzijds een al langer groeiende commerciële interesse in cruises buiten het klassieke Europese hoogseizoen, anderzijds de herschikking van capaciteit die oorspronkelijk voor het Midden-Oosten was voorzien.
Meer schepen blijven in Noord-Europa
Vooral in Noord-Europa wordt die ontwikkeling steeds zichtbaarder. Kerstmarkten, winterse steden en cruises vanuit havens die voor een grote Europese markt zonder vlucht bereikbaar zijn, worden daarbij als troeven uitgespeeld.
MSC Cruises zet deze winter MSC Preziosa in voor cruises in Noord-Europa. Het schip vaart onder meer naar Hamburg, Rotterdam, Cherbourg, Le Havre, Southampton en Zeebrugge. Daarmee maakt ook Brugge deel uit van het winterprogramma van de rederij. MSC positioneert de routes onder meer rond winterse citytrips en kerstmarkten.
Ook AIDA Cruises houdt tijdens de winter een aanzienlijk aanbod in Noord-Europa. AIDAnova vertrekt vanuit Hamburg voor zevendaagse reizen naar Zuid-Noorwegen en steden langs de West-Europese kust. Daarnaast vaart AIDAprima tijdens de winter vanuit Kiel naar onder meer Scandinavië, het Balticum en Noorwegen. Volgens AIDA ontwikkelt Noord-Europa zich door de groeiende vraag steeds meer tot een aantrekkelijke bestemming voor het hele jaar.
TUI Cruises volgt dezelfde trend. Mein Schiff Flow is tijdens de winter 2026/2027 in Noord-Europa actief nadat de oorspronkelijk geplande inzet in de Arabische Golf werd geschrapt. Vanuit Hamburg en Kiel staan onder meer reizen naar Scandinavië, Noorwegen, de Baltische regio en West-Europa op het programma.
Azamara kiest voor Zuid-Europa
Ook Azamara is een interessant voorbeeld van de verbreding van het Europese cruiseseizoen, al kiest de rederij voor zuidelijker bestemmingen. Azamara Onward blijft tijdens de winter 2026/2027 in Europa en vaart vanaf november een reeks cruises in het Middellandse Zeegebied, rond het Iberisch schiereiland, Marokko en de Canarische Eilanden. In december staan onder meer cruises tussen Rome, Athene en Barcelona op het programma, gevolgd door een nieuwjaarscruise van Barcelona naar Lissabon. In januari en februari volgen routes vanuit onder meer Lissabon, Gran Canaria en Málaga. In maart trekt het schip opnieuw verder door het Middellandse Zeegebied.
Daarmee illustreert Azamara een tweede ontwikkeling binnen het winteraanbod: niet alleen Noord-Europa krijgt meer cruises, ook het traditionele mediterrane cruiseseizoen wordt steeds verder opgerekt.
Holland America Line vanaf 2027 het hele jaar in Europa
Ook Holland America Line kiest binnenkort expliciet voor een veel langer Europees seizoen. Vanaf de winter 2027/2028 blijft Nieuw Statendam het hele jaar in Europa. Daarmee introduceert de rederij voor het eerst een jaarrond Europees programma.
Het uitgebreide programma omvat twaalf wintercruises met Nieuw Statendam in Noord-Europa en het Middellandse Zeegebied en voegt meer dan 70 Europese havendagen toe tegenover het voorgaande jaar. Daarnaast worden twee extra Europese reizen met Zuiderdam aangeboden.
Tijdens de kerstperiode staan Noord-Europese bestemmingen en kerstmarkten centraal. In de winter en het vroege voorjaar verschuift Nieuw Statendam vervolgens naar het Middellandse Zeegebied en de Canarische Eilanden.
Belgische havens
Ook Zeebrugge blijft tijdens de winter cruiseschepen ontvangen. Onder meer MSC Cruises en AIDA nemen de Belgische haven op in hun Noord-Europese winterprogramma’s.
Zeebrugge is een belangrijke cruisehaven in Noordwest-Europa. In 2024 ontving de haven 187 cruiseschepen en ongeveer 557.000 passagiers. In 2025 daalde dat tot 166 cruiseschepen en 466.089 passagiers. Volgens Port of Antwerp-Bruges was die daling onder meer het gevolg van vakbondsacties waardoor een aantal schepen de haven niet aanliep.
Tegelijk investeert Port of Antwerp-Bruges verder in de cruise-infrastructuur. Aan de Zweedse Kaai wordt een walstroominstallatie gebouwd. Vanaf de eerste helft van 2027 moeten de eerste cruiseschepen hiervan gebruik kunnen maken. De infrastructuur wordt zo aangelegd dat twee cruiseschepen tegelijk van walstroom kunnen worden voorzien.
De installatie maakt deel uit van een bredere herontwikkeling van de Zweedse Kaai, met onder meer plannen voor een nieuw terminalgebouw, boarding bridges, een batterijsysteem en een gedeeltelijke vergroening van de kade.
Tijdelijke verschuiving of blijvende trend?
De ontwikkelingen betekenen niet dat Europa plots de klassieke winterbestemmingen van de cruise-industrie vervangt. De Caraïben en andere winterzonbestemmingen blijven een belangrijke rol spelen. Ook capaciteit die uit het Midden-Oosten wordt weggehaald, komt niet automatisch in Europa terecht. MSC Cruises verplaatste MSC World Europa voor winter 2026/2027 bijvoorbeeld van de Arabische Golf naar de Franse Antillen.
Toch gaat de ontwikkeling verder dan een tijdelijke herschikking. CLIA signaleert een groeiende belangstelling voor Europese cruises buiten het klassieke hoogseizoen, terwijl rederijen als Azamara en vooral Holland America Line hun Europese programma ook structureel over een groter deel van het jaar spreiden. De situatie in het Midden-Oosten versnelt die ontwikkeling momenteel. Schepen die anders tijdens de winter richting Dubai, Abu Dhabi, Doha en andere havens in de regio zouden varen, blijven in sommige gevallen in Europa of worden naar andere vaargebieden verplaatst.
Voor Europese cruisehavens biedt dat nieuwe mogelijkheden. Wat vroeger grotendeels een seizoen van de lente tot de herfst was, evolueert steeds meer naar een cruiseproduct dat gedurende een groter deel van het jaar kan worden aangeboden.
