Beeldt u even in: een zonovergoten terras met zicht op een grasgroene vallei beneden en bergen aan de einder, met een staalblauwe hemel eroverheen gedrappeerd. In die vlakte grazen enkele paarden tussen een paar waterlopen. De stilte kan hier oorverdovend zijn. De rust die deze plek uitstraalt, is dermate aanlokkelijk dat dolce farniente hier aanvoelt als heel natuurlijk. Welkom in ViaVia Harganat ecolodge.
Toegegeven: we hebben in onze journalistieke carrière al heel vaak mogen berichten over ViaVia reiscafés in het buitenland. Doorheen de jaren hebben we zodoende heel mooie en boeiende initiatieven ontdekt op even fraaie locaties.
De beelden die ons vanuit Harganat bereikten, prikkelden onze interesse dusdanig dat de combinatie van een Mongolië-rondreis met een stop in Harganat een droomscenario leek -tot alle puzzelstukken op hun plaats vielen en wij een lokaal Sengurbiertje konden opentrekken op dat bewuste terras.
Van gerkamp tot river lodge
Het verhaal van de jongste ViaVia-vestiging buiten onze landsgrenzen gaat intussen meer dan een decennium terug -toen Bat Bat-erdene Bayarmagnai uit Mongolië en de Belgische Katrien Elsen beslisten om een kampement met gers (‘yoert’ is blijkbaar een Russisch woord dat nooit wordt gebruikt in Mongolië) over te nemen. Dat kamp bevindt zich op goed 40 minuten rijden van Mörön, een snelgroeiende provinciehoofdstad in het noorden van het land en begiftigd met een luchthaven. Voor een goed begrip: hier landen en vertrekken geregeld binnenlandse vluchten, maar je hebt in Mongolië dus ook luchthavens die amper toestellen zien…
Terug naar ons koppel. Zij hadden mekaar enkele jaren voordien leren kennen tijdens een reis van Katrien naar Mongolië. Lange reizen samen vormden de basis voor een gezin dat doorheen het jaar in het Hageland woont. De overname van het ger-kamp luidde echter een nieuwe fase in, met ook een nieuwe naam: ‘Harganat river lodge’.
ViaVia
Toeval of niet, Katrien is verre familie van Bob Elsen, bezieler van de touroperator Joker en de ViaVia-reiscafés, en steevast geïnteresseerd om nieuwe initiatieven te verwelkomen. Na bezoeken on the spot kreeg de samenwerking post corona tussen Joker en de lodge concreet vorm.
De lodge, gelegen op een plateau met panoramisch zicht op de vallei van een van Noord-Mongolië’s mooiste rivieren, biedt een ruim gamma activiteiten aan gasten. In de groene vallei grazen de paarden van Bat, dus kunnen liefhebbers zich melden voor een rijles of paardentocht. Mongolen, ook kinderen, lijken wel op een paard geboren, zozeer beheersen ze de kunst om hun paard met teugels in één hand te sturen tijdens het galopperen.
Die paardentraditie in Mongolië is eeuwenoud: de troepen van Dzjenghis Khan veroverden te paard hele territoria, hun boogschutters (ook te paard) waren heel trefzeker -en die sporten (samen met het worstelen) gelden nog steeds als de nationale sporten ten lande. Ook bij het overbrengen van boodschappen per post speelden paarden een cruciale rol: om de 30 km was er een soort relaispost waar de postbode een nieuw paard vond om een boodschap snel te kunnen overbrengen. Bats voorouders leverden in de jaren 1920 al paarden aan de lokale post, het fenomeen is hem dus niet vreemd.
Zoals gezegd stroomt en meandert de Delger Murunrivier hier door de vallei en het gros van de provincie Mörön. Ze mondt niet uit in het grote Khövsgölmeer, maar maakt wel deel uit van een groter rivierennetwerk dat uiteindelijk, over de grens in Russisch Siberië, in het Baikalmeer uitmondt. In deze rivier kan je met Bat leren vliegvissen, een techniek met een hengel die vooral niet bedoeld is om vis te vangen, benadrukt hij. “Als je wat vangt, moet je de vis terug vrijlaten. Enkel zo kunnen we het visbestand op peil houden.” In de Delger Mörönrivier zwemmen forellen maar ook taimen, de grootste zalmsoort ter wereld. Die is sowieso beschermd, dus hem vangen mag niet. De uitbater werkt trouwens samen met lokale rangers om het visbestand en de rivier te beschermen.
Groenten
Duurzaamheid is geen overbodige luxe in de steppe. De ViaVia heeft ondergrondse tanks om water te zuiveren, ze maken gebruik van hernieuwbare energie en ook plastic wordt liefst geweerd/vermeden. Bijzonder fijn voor wie hier passeert en logeert: Bat en zijn team kweken hun eigen groenten in een serre, er is een kippenren -dus krijg je bij de maaltijden wel eens een slaatje geserveerd, is er yoghurt van verse melk en ook versgeplukte bessen. Mijn chauffeur had me daar ook al op attent gemaakt. “Toen ik nog in het leger zat, zijn we ooit in de bergketen aan de einder van de vallei geweest. Daar vind je heel veel bessen. Heel voedzaam,” klinkt het.
Vooral die groenten zijn een welkome aanvulling op de lokale maaltijden waar melkproducten en vlees onmisbare ingrediënten, ja zelfs hoofdbestanddelen zijn. “Een dag zonder vlees of (gezoute) melkthee is voor ons ondenkbaar,” kreeg ik al snel te horen van mijn Mongoolse reismakkers. In combinatie met noedels of rijst zijn het best voedzame maaltijden, maar vegetariërs zullen het in dit land niet onder de markt hebben. De weinige plekken (zoals de ViaVia) waar groenten op tafel verschijnen, vallen dan ook extra op.
Zelfs bij een khorkhog, de Mongoolse barbecue, verdwijnen amper vijf patatten en twee wortelen in een grote snelkookpan met stukken vlees. “Het woord barbecue is misleidend,” erkent mijn gids. “We gebruiken een snelkookpan, het vlees wordt flink gekruid en met een beetje water aan de kook gebracht. Het vlees wordt helemaal niet gebakken, maar wordt gaar doordat we daar in het vuur gloedheet gemaakte stenen aan toevoegen.” Tijdens het garen knettert de kookpan als een geweersalvo.
Luxueuze rust
Op de weide van de ecolodge is er geen sprake van salvo’s, hier regeren rust en stilte. Stilte om aan het zwembad te luieren en het indrukwekkend panoramazicht over de vallei tot je te laten doordringen, te genieten van een boek op wat we durven omschrijven als een van de mooiste terrassen waar we ons ooit hebben mogen neervleien. Voor dolce farniente is soms echt niet zoveel nodig.
Onder de enorme koepeldome (met het sanitaire blok) is er ook een ruimte voor yogasessies, meldt Oyuna, de rechterhand van Bat, en verbazingwekkend, Spaans- en Koreaanstalig. “Ik heb in beide landen gewoond, dan is de taal spreken handig,” noteer ik verbaasd. “Ik beschouw mezelf een beetje als manusje van alles. Zoals je ziet zijn we nog volop nieuwe gers aan het bouwen en inrichten, we verwachten binnenkort een groep Taiwanezen. Dan moet dat klaar zijn.”
Het is de bedoeling om inderdaad nog een aantal gers te bouwen, twintig in totaal, en daarvoor doet men onder andere beroep op internationale vrijwilligers van het WWoof-programma, een van oorsprong Engelse organisatie via dewelke je kan gaan helpen op organische landbouwbedrijven wereldwijd.
Opmerkelijk: een aantal gers van ViaVia hebben toilet en douche in hun tent, en dat is in vergelijking tot de meeste gers waar we op onze Mongoliëreis hebben geslapen, een ongekende luxe. Een aantal details (zoals een stopcontact of een eigen slaaplampje aan je bed) maken het helemaal af. Ook het sanitair blok in Harganat zit vol fijne details en is een plezier om binnen te stappen, na een aantal dagen hudo-stijltoiletten die de meeste gers aanbieden.
Werelderfgoed nabij
Het ViaVia-team heeft nog een reeks andere mogelijke activiteiten in petto zoals wandelingen en mountainbiketochten. Want er is wel degelijk wat te ontdekken in de omgeving. Wij kwam vanuit Mörön aangereden, en enkele kilometers voorbij de luchthaven stootten we op een omheinde weide met een aantal granieten steles met diverse inscripties. We ontdekken afbeeldingen van hemellichamen, zelfs vliegende herten, andere tekens of symbolen zijn moeilijker leesbaar. “Dit zijn een soort grafstenen die teruggaan tot de Bronstijd,” weet de beheerder van de site.
Zij woont hier vlakbij en kan via een camerasysteem in de gaten houden of en wanneer bezoekers het terrein betreden. De afrastering is geen luxe: de steles zijn Unesco-werelderfgoed, dus moet dat patrimonium ook terdege in ere gehouden worden. Wel opmerkelijk: blijkbaar komen enkel buitenlandse bezoekers kijken naar deze stukjes prehistorie, Mongolen zien ze hier niet. Die zijn niet geïnteresseerd in een hoop stenen.
De beheerder van de site weet nog meer te vertellen: “Dit is geen echte begraafplaats, daarvoor moet je nog wat verder rijden. Deze grafstenen zijn eerder een soort eerbetoon aan de overledenen, die hen moesten begeleiden op hun reis naar het hiernamaals. Wetenschappers denken dat de mensen voor wie deze stenen zijn opgericht, behoren tot de elite. Op één steen is zelfs een gezicht uitgehouwen, kijk. Men denkt dat dat een koningin of vorstin voorstelt.” De Unesco spreekt van “uitzonderlijk mooie voorbeelden van megalitische funeraire meesterwerken uit de Late Bronstijd”, ik vind het heel intrigerend om in een eens te meer uitgestrekte vlakte oog in oog te staan met stukken eeuwenoude schoonheid. Deze site van Uushigiin Uver blijkt bovendien maar een van de plekken te zijn in Mongolië waar je zo’n steles kan ontdekken. Die andere (zonder Unescostatus) houden we voor een andere keer.
Een eind verderop, aan de voet van wat locals blijkbaar de Holy Mountains noemen, houden mijn begeleiders nogmaals halt. “Zie je die stenen cirkels en hoop stenen in het midden? Dat zouden de effectieve graven zijn van de figuren die we daarnet op de Unescosite hebben gezien,” noteer ik. Sporen van archeologische opgravingen zijn er niet te merken, het lijkt alsof eeuwen geschiedenis hier nog steeds ongeschonden rusten. En zulke plekken ademen als vanzelf magie en mystiek uit.
Puzzelstukken
De resterende hectometers hijst ons voertuig zich nog eens naar een heuveltop en dan krijg ik plots te horen: “Kijk, daar is de plek van Bat.” Voor mijn begeleiders is Harganat een onvoorziene stop op onze rondreis, ik moet mezelf even in de arm knijpen om te beseffen dat zij mijn droomscenario helpen realiseren. Bayartla, dankuwel van harte.
Amarmijid Davaa, oprichter van Amarmongolia, een in Brussel gebaseerde touroperator op wiens uitnodiging we hier rondreizen, is zeker ook onder de indruk van de plek, het aanbod, het zicht. “Dit is absoluut een heel bijzondere plek. Dat de ViaVia op pakweg driekwartier rijden van Mörön ligt, biedt zeker mogelijkheden. Maar ik zou het toch anders aanpakken. Nu betaal je meer dan elders, je krijgt er veel voor terug. Maar waarom niet mikken op ook een lokaal publiek en het ganse jaar door openen? Dat zijn elementen die kunnen bijdragen om je bezettingsgraad en rendabiliteit extra op te krikken,” klinkt hij als een nuchtere zakenman. Dit gezegd zijnde, dat dit bezoek mogelijkheden tot samenwerking opent, is an sich al een interessant perspectief.
Wij zijn intussen vastgeklonken geraakt op het terras en het panoramisch vergezicht. Ik ben niet de enige die hiervan onder de indruk is geraakt. Meerdere commentaren noemen dit ‘de meest magische plek die ik ooit heb bezocht’. Het is op zulk moment dat het je ook begint te dagen waarom Mongolië als bestemming een verslavend karakter wordt toegedicht. Een uitzicht over een groene vlakte onder een staalblauwe hemel vol wolkenkronkels, de stille eindeloosheid in volle actie. Dat wil je toch zelf ook eens ervaren, niet? (EB)
* Over ViaVia Harganat lees je alles op https://harganat.viavia.world
De volledige reisreportage van onze Mongolië trip vind je hier
Foto’s @ TLAP
